وقتی غیبت داده به فقدان حقوق می‌انجامد: هوش مصنوعی و سلامت زنان در شرایط بحران و پسامنازعه
دکتر نازنین عزیزمحمدی
وضعیت: چکیده پذیرفته‌شده برای ارائه؛ دریافت پذیرش در ۸ اکتبر ۲۰۲۶.
رویداد: کنگرهٔ جهانی کرسی یونسکو در سلامت، نژاد و حقوق بشر ۲۰۲۷.
برگزارکننده: کرسی یونسکو در سلامت، نژاد و حقوق بشر، دانشکدهٔ حقوق پیتر آلارد، دانشگاه بریتیش کلمبیا (UBC).
زمان و مکان کنگره: ۱ تا ۳ فوریهٔ ۲۰۲۷، سن‌خوزه، کاستاریکا.
زبان اثر: انگلیسی.
ترجمهٔ فارسی چکیده
هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای در اولویت‌بندی خدمات سلامت و تخصیص منابع نقش دارد. بااین‌حال، در شرایط بحران و پسامنازعه، سوابق مورد استفادهٔ این سامانه‌ها ممکن است زنانی را در بر نگیرد که دسترسی آنان به مراقبت به‌دلیل آوارگی، فقر، معلولیت، ناامنی یا ترس از افشای خشونت جنسی محدود شده است. هنگامی که استفادهٔ ثبت‌شده از خدمات به شاخصی برای نیاز پزشکی تبدیل می‌شود، غیبت در داده‌ها ممکن است به‌اشتباه نشانهٔ نبود نیاز تلقی شود.
این مقاله بررسی می‌کند که اتکا به داده‌های ناقص سلامت در چه شرایطی به قصور در پاسخ‌گویی حقوقی تبدیل می‌شود. پژوهش با تحلیل حقوقی و هنجاری، حق بر سلامت و برابری ماهوی را در پیوند با فمینیسم تقاطعی و بی‌عدالتی معرفتی بررسی می‌کند. چارچوب حقوقی آن بر میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تفسیرهای عمومی شمارهٔ ۱۴ و ۲۲ و رهنمودهای سازمان جهانی بهداشت و یونسکو دربارهٔ هوش مصنوعی استوار است.
مقاله با استفاده از موقعیت‌های فرضی دربارهٔ مراقبت‌های مادران، سلامت روان پس از خشونت و تخصیص درمان استدلال می‌کند که دقت کلی و نظارت انسانی صوری، مشروعیت تصمیم‌های الگوریتمی را اثبات نمی‌کنند. نهادها باید توضیح دهند که نیازها چگونه تعریف می‌شوند، تجربه‌های چه کسانی نادیده می‌ماند و عدم قطعیت و خطا چه تأثیری بر زنان در موقعیت‌های متفاوت دارد.
مقاله نوعی ارزیابی اثر بر حق سلامت با توجه به جنسیت پیشنهاد می‌کند که بازنمایی در داده‌ها، بررسی شاخص‌های جانشین، عملکرد تفکیک‌شده، حریم خصوصی، مشارکت معنادار، بازبینی انسانی و راه‌های دسترس‌پذیر جبران را به یکدیگر پیوند می‌دهد. استفادهٔ اضطراری باید محدود به زمان و مشمول ارزیابی مجدد باشد. ادعای اصلی این است که نهادها باید کفایت شواهد خود را نشان دهند، به‌جای آنکه از زنانِ کنارگذاشته‌شده بخواهند نیازهایی را اثبات کنند که سوابق موجود از ثبت آن‌ها بازمانده‌اند.
دریافت چکیدهٔ اصلی انگلیسی (PDF)
عنوان اصلی انگلیسی
When Missing Data Become Missing Rights: AI and Women’s Health in Crisis and Post-Conflict Settings